Rammstein – Liebe Ist Fűr Alle Da

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ by Γιαννης Καμαρινος @ Reviews | 2 ΣΧΟΛΙΑ

Δώδεκα χρόνια έχουν περάσει από τότε που οι περισσότεροι ήρθαμε σε επαφή με το φαινόμενο που φέρει το όνομα «Rammstein». Αναφέρομαι βέβαια στην προβολή της ταινίας «Χαμένη Λεωφόρος», όπου το εφιαλτικό τοπίο του Ντ.Λιντς συνδέθηκε με τη μπάσα φωνή που επαναλάμβανε το όνομα του συγκροτήματος με το κοφτό κιθαριστικό ριφ να αναπτύσσεται απειλητικά. Χώρια το «Hierrate Mich», για το οποίο έχει πει πολλά ο ίδιος ο σκηνοθέτης. Έκτοτε, η πορεία του γερμανικού συγκροτήματος μόνο ανοδική έχει υπάρξει, κατακτώντας τις καρδιές ενός παγκόσμιου κοινού, που δεν πολυνοιάζεται για το γεγονός ότι χωρίς το σχετικό «σκονάκι», δεν μπορεί να καταλάβει πολλά από αυτά που λένε.

Βέβαια, αυτό είναι μόνο το ένα μέρος, διότι και οι συναυλίες των Rammstein αποτελούν ένα ξεχωριστό κεφάλαιο, όπως και το συνολικό marketing που τους συνοδεύει ακόμα και όταν ο επερχόμενος δίσκος φαίνεται να αργεί απελπιστικά. Αναφέρομαι βέβαια στο «Liebe ist fűr alle da», που προσφάτως κυκλοφόρησε, αφού πρώτα το single και videoclip «Pussy», φρόντισε να ταράξει –και να θολώσει προς στιγμήν- τα νερά. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Αντίο Michael – Tribute to Michael Jackson

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ by Γιαννης Καμαρινος @ Articles | ΑΦΗΣΤΕ ΣΧΟΛΙΟ  

Ζούμε πια σε έναν κόσμο χωρίς Michael Jackson. Το παιδί από το άσημο Γκάρι της Ιντιάνα που κατάφερε να απογειώσει έναν πλανήτη ολόκληρο με τη μουσική και το σώου, έφυγε από κοντά μας, στις 25 Ιουνίου. Φάντασμα του εαυτού του για πολλά χρόνια, με προβλήματα υγείας, κυνηγημένος για το περιβόητο σκάνδαλο παιδοφιλίας και με προβλήματα διαχείρισης στην ιδιότυπη οικογένεια του και την περιουσία του, τελικά απέδειξε ότι είχε κατακτήσει μια παντοτινή θέση στην καρδιά των αναρίθμητων οπαδών του αλλά και μια θέση σε αυτό που αποκαλούμε «συλλογικό συνειδητό».

Τι και αν βλέπαμε φωτογραφίες με τον ίδιο υποβασταζόμενο σε άθλια κατάσταση, τι και αν ακούγαμε για τα απίστευτα προβλήματα που δημιούργησε η ματαιοδοξία περί αλλαγής προσώπου και χρώματος δέρματος… Υπήρχαν πολλοί λόγοι να μην ασχολείσαι μαζί του, από το 2001 και μετά. Όμως, να πάρει, ήταν ο Michael Jackson! Του τα συγχωρούσαμε όλα, ακούγοντας τα τραγούδια του και προσπαθώντας στα νεανικά μας πάρτυ, πίσω στο ΄80 να μιμηθούμε τις χορευτικές του φιγούρες, το ντύσιμό του… Επιπλέον, σε μια εποχή που η πληροφόρηση έρεε με ρυθμό …σταγονόμετρου, οι παραγωγές του είχαν καταφέρει να αποκτήσουν μυθική υπόσταση. Ήταν απλά ο καλύτερος, περιτριγυρισμένος από τους καλύτερους! Δεν ήταν απλά πιόνι της μουσικής βιομηχανίας, ήταν αυτός που την κινούσε!

Βεβαίως, κάθε άνοδος ακολουθείται από μια πτώση, όταν αυτός που έχει φθάσει στην κορυφή δεν γνωρίζει που πρέπει να σταματήσει. Είναι σίγουρο, ότι το 1958, τη χρονιά που γεννήθηκε, τίποτα δεν προδιέγραφε ότι ένα «μαυράκι», μέλος μιας φτωχής πολύτεκνης οικογένειας θα μπορούσε να φθάσει τόσο ψηλά. Ο ρατσισμός ήταν ακόμα επίσημη πολιτική των ΗΠΑ, αν και οι πρώτες αλλαγές είχαν αρχίσει να συντελούνται. Μαύροι και λευκοί ήταν σχεδόν αδύνατον να συναντηθούν στο ίδιο μέρος, ιδίως στις επαρχιακές πόλεις. Οι ευκαιρίες στη μόρφωση και την κοινωνική εξέλιξη, φάνταζαν έργο τιτάνιο.

Όταν η ιστορία σού χαμογελά

Παράλληλα, ο Έλβις είχε ήδη ξεκινήσει να σαγηνεύσει τα (λευκά) πλήθη και οι μουσικοί παραγωγοί να αντιλαμβάνονται ότι η προσεγμένη επί σκηνής εμφάνισης και η πώληση των δίσκων βινυλίου μπορεί να μετατραπεί σε κάτι απίστευτα προσοδοφόρο, μιας και το ραδιόφωνο προσέφερε δυνατότητες προώθησης. Σκέφτηκαν λοιπόν κάποιοι, πώς δεν μπορούσαν να αγνοήσουν τους απίστευτούς μουσικούς, τις φωνάρες και τη μουσική παράδοση που είχε δημιουργηθεί. Η μαύρη κοινότητα μπορούσε να έρθει σε επαφή με τη λευκή, έστω μέσω του πικάπ! Εκεί χαμογέλασε η τύχη για την οικογένεια Jackson. Πέντε παιδιά, μαζί και ο Michael, σχηματίζουν στα τέλη του ’60 τους Jackson5 και υπογράφουν σύντομα συμβόλαιο με τη θρυλική Motown.

Η επιτυχία δεν άργησε να έρθει και έτσι ο μικρός Michael μαθαίνει σε νεαρή ηλικία τα της σκηνής και τα της δισκογραφίας. Όμορφα τραγούδια, συνδυασμένα με χορευτικά, πλούσιες για την εποχή παραγωγές… Το σχήμα περιοδεύει εντός και εκτός ΗΠΑ, ήδη από το 1970 και μέχρι το 1984 έχει κατακτήσει τα πάντα! Πολλά τραγούδια στην κορυφή των charts, απίστευτες πωλήσεις, παγκόσμια αναγνώριση. Άντεξε την πτώση της Motown, το 1976 υπέγραψαν στην CBS και έπειτα στην Epic, αλλάζοντας το όνομά τους σε Jacksons (τα συμβόλαια της εποχής μπορούσαν να δεσμεύσουν απίστευτα πράγματα, μέχρι και μέλη της μπάντας…). Ήταν οι πρώτοι μαύροι καλλιτέχνες που αγκαλιάστηκαν τόσο θερμά από το λευκό ακροατήριο και αν όλα είχαν σταματήσει στα μέσα του ’80, θα μιλούσαμε για τα φαινόμενα που έγραψαν τη δική τους χρυσή σελίδα. Η τύχη όμως δεν είχε τελειώσει με τον …πιτσιρικά.

Ήδη από την αρχή, οι παραγωγοί της Motown φαίνεται ότι εντοπίζουν στον άγουρο ακόμα Michael ένα πηγαίο ταλέντο. Ηχογραφεί δύο solo δίσκους (Ben-1971, Got to be there-1972), οι πρώτοι και εν πολλοίς άγνωστοι ακόμη και σήμερα στο ευρύ κοινό, πόσο μάλλον σπάνιοι και πανάκριβοι να τους αποκτήσει κανείς στην αυθεντική τους μορφή… Ακολουθεί ακόμα ένας το 1973 (Music and Me), αλλά θα χρειαστούν ακόμα έξι χρόνια …προετοιμασίας. Το 1979 βγαίνει το «Off the Wall», από την Epic. Αυτή είναι ουσιαστικά και η αρχή της solo καριέρας του. Ο κολοσσιαίος παραγωγός Quincy Jones (έχουν γνωριστεί στη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας Wiz) αναλαμβάνει την παραγωγή ενώ μια πλειάδα σπουδαίων μουσικών (McCartney, Wonder, Temperton) πλαισιώνει το project. Αποτέλεσμα; Ήχος φρέσκος, μακριά από το γνώριμο αλλά ντεμοντέ πια ύφος της Motown, ένα εκρηκτικό μίγμα από funk, disco, pop, soul ακόμα και rock και ήχους synthesizer. Όλοι και όλες μιλάνε πια για αυτό το μέλος του συγκροτήματος.

Η αρχή ενός Μύθου

Το 1982 γίνεται η μεγάλη έκρηξη με το Thriller. 100 και πλέον εκατομμύρια δίσκοι, υπερπαραγωγή, θεματολογία που ξεφεύγει από τα συνηθισμένα, χορογραφίες που αναδεικνύουν ένα ξεχωριστό ταλέντο και στο χορό αλλά κυρίως, μια δουλειά που φέρνει τον Michael Jackson στην απόλυτη κορυφή.

Το 1984 εγκαταλείπει τους Jacksons και εστιάζεται στο επερχόμενο album του, που θα βγεί το 1987, το γνωστό σε όλους Bad! Χρειάζεται να αναφέρουμε τίποτα παραπάνω; Παραγωγή αξεπέραστη, τραγουδάρες που έχουν στοιχειώσει το μυαλό μας, απίστευτα videoclips που απαίτησαν μυθικά χρηματικά ποσά. Όλος ο πλανήτης πάλλεται στο ρυθμό του Bad, που παράλληλα εισάγει και νέα ήθη στο marketing της μουσικής βιομηχανίας. Μετά το Bad, τίποτα δεν θα είναι πια ίδιο στη διαδικασία παραγωγής και προώθησης μουσικής. Τίποτα δεν θα είναι ίδιο και στον τομέα των συναυλιών, με το Bad Tour να καθηλώνει εκατομμύρια θεατές, διαρκώντας περίπου δύο χρόνια!

Εάν ο Βασιλιάς είχε σταματήσει εκεί, κανείς δεν θα μπορούσε να του προσάψει οτιδήποτε. Είχε κατακτήσει εις διπλούν τα πάντα, είχε πάει «μπροστά» την ίδια τη μοντέρνα μουσική και μαζί με αυτόν χόρευε όλος ο πλανήτης στους disco-funk ρυθμούς, διανθισμένους με ένα σωρό άλλα στοιχεία και εξαιρετικούς στίχους. Πώς μπορεί όμως αυτό το φαινόμενο να σταματήσει να εκδηλώνεται; Εκεί κάπου άρχισαν και τα μπερδέματα. Το πρόσωπο του από το ’82 στο ΄87 έχει αλλάξει και …ασπρίσει, με τις τάσεις αυτές να συνεχίζονται, προκαλώντας αντιδράσεις στις τάξεις της μαύρης κοινότητας των ΗΠΑ, ο ίδιος γίνεται όλο και πιο περίεργος, ιδρύει την Graceland κτλ. Αλλά δεν έχει πει την τελευταία λέξη.

Το 1991 εκδίδει το «Dangerous». Συνεπής με τους οπαδούς του και την ιστορία, επιστρέφει στην κορυφή, αν και μάλλον δεν έχει φύγει από αυτήν. Ακολουθεί το Dangerous Tour, το οποίο περιελάμβανε και την Ελλάδα, αλλά δυστυχώς, διακόπτεται αναπάντεχα καθώς ανακοινώνεται ότι η υγεία του δεν το επέτρεπε. Οι πρώτες ρωγμές εμφανίζονται και σκιάζουν μια εξαιρετικά δημιουργική περίοδο…

Η πτώση

Το 1993 μιλά δημοσίως για την παιδική του ηλικία και ξεσπάει με αφορμή διάφορα θέματα και λίγο αργότερα ξεκινάει όλο αυτό το κακοστημένο σκηνικό με τα περί παιδοφιλίας, που θα φθάσει μέχρι το 2005 για να τον αθωώσει. Είτε προσωπική λόγοι του αντίδικου είτε για κάποιους άλλους, μια θεωρία συνομωσίας που θέλει τους χορηγούς του να τον εγκαταλείπουν με τρόπο που να μην τον αποζημιώσουν, φέρνουν τον μεγάλο αυτό καλλιτέχνη σε δεινή θέση.

Σκοπός βέβαια δεν είναι να πιάσουμε από αυτό το σημείο και έπειτα τα οικογενειακά του ζητήματα, ωστόσο η υγεία του εμφανίζεται όλο και πιο κλονισμένη και σήμερα –μετά την ιατροδικαστική εξέταση- φαίνεται ότι το γνωστό επεισόδιο με τον προβολέα που του έκαψε τα μαλλιά, του κόστισε πάρα πολύ (11 χειρουργεία), άσχετα αν γελάμε με την παρωδία του αληταρά Eminem.

Το 1995 κυκλοφορεί το «History», ένας διπλός δίσκος με παλιά και νέα τραγούδια και παραγωγή του ιδίου. Οι στίχοι του επιθετικοί, απέναντι σε ένα σύστημα με το οποίο βρίσκεται πια σε ανοικτό πόλεμο. Ακολουθεί μια ακόμα πανάκριβη περιοδεία. Ο Βασιλιάς είναι ακόμα ζωντάνος.

Τελευταίος του δίσκος, το 2001, το «Invincible». Δέκατο και τελευταίο. Όντας ο ίδιος επιχειρηματίας και σκληρός με τα θέματα δικαιωμάτων, έρχεται σε σύγκρουση με τη Sony, και λίγες ημέρες πριν την επίσημη κυκλοφορία, σπάει το συμβόλαιό του! Μιας και δεν είναι πια ο Jackson της προηγούμενης δεκαετίας, τα προβλήματα με το promotion είναι τεράστια. Αν και φθάνει πάλι στην κορυφή των charts, εν τούτοις είναι πωλήσεις είναι χαμηλές και οι κριτικές μέτριες, ιδίως για τις μπαλάντες του δίσκου. Μνημειώδης ωστόσο είναι η συναυλία που διοργάνωσε στο Madison Square Garden, τον Σεπτέμβρη του 2001, όπου και επανεμφανίστηκε με τους Jackson 5 και μαζί με μια πλειάδα ηχηρών ονομάτων, γιόρτασε τα τριάντα χρόνια παρουσίας στο καλλιτεχνικό στερέωμα. Πάρα πολλά, για μην τον σέβονται διάφορα τσογλάνια του κατεστημένου των διεθνών ΜΜΕ.

Εδώ ουσιαστικά τελειώνει η καλλιτεχνική ιστορία του σπουδαίου αυτού ερμηνευτή, συνθέτη, στιχουργού και χορευτή. Αυτού που όρισε το σώου και μας έκανε να τραγουδήσουμε, να χορέψουμε, να ονειρευτούμε μαζί του. Που έκανε πολλούς και πολλές από εμάς να ασχοληθούμε με την μουσική και με την παραγωγή, με τον χορό, τη σκηνοθεσία κτλ. Που συνέβαλλε για τη δημιουργία ενός κόσμου πιο όμορφου και με λιγότερο πόνο για μερικές χιλιάδες «ξεχασμένων» σε ιδρύματα και πεινασμένων σε φτωχές χώρες. Αυτού που ήθελε να κοιτάζει τα παιδιά στα μάτια, ίσως γιατί τελικά δεν υπήρξε ο ίδιος ένα παιδί, όταν έπρεπε… Σε ευχαριστούμε Michael…

Οι συντάκτες του Lost Echoes επιλέγουν… Τα καλύτερα του 2007

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ by Γιαννης Καμαρινος @ Articles | ΑΦΗΣΤΕ ΣΧΟΛΙΟ  

Στην ανατολή του 2008 οι συντάκτες του Lost Echoes επιλέγουν αυτά που μουσικά και κινηματογραφικά τους συγκίνησαν, τους ενθουσίασαν και τους υπενθύμισαν ότι πάντα θα υπάρχουν οι μελωδίες και τα θεάματα που θα μπορούν να μας συναρπάζουν και να μας ταξιδεύουν… Διαφορετικές επιλογές, διαφορετικές προτιμήσεις από μία ομάδα ποικιλόχρωμη, διακριτικά εναλλακτική και 100% ειλικρινή…

Γιάννης Καμαρινός

Best Albums

Alan Vega – Station
Bjork – Volta
Κωσταντίνος Β – Άργος
Buriel – Untrue
Garden in Black – Garden in Black
Spectra Paris – Dead Models Society
Synascape – Now
Keen – The river and the fence
Rammstein – Volkerball
Laibach – Volk

Best Singles / Album Tracks

Grendel – Remmants
Front Line Assembly – Buried Alive
Bjork – Earth Intruders
Ah Cama Sotz – Thermonuclear
Δαιμονία Νύμφη – Δαίμονας

Best Movies

Χρόνος (SIGAN) – Kim Ki-Duk
4 Μήνες, 3 Εβδομάδες και 2 Ημέρες – Κριστιάν Μουγκίου
Persepolis – Μαργιάν Σατράπι, Βανσάν Παρονό
Προσοχή: Πόθος – Ανγκ Λι
Αόρατοι – Roz Mortimer

Tholoura.mp3

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ by Γιαννης Καμαρινος @ Articles | ΑΦΗΣΤΕ ΣΧΟΛΙΟ  

Η μουσική βιομηχανία τα έχει βρει σκούρα. Γνωστό αυτό. Προσπαθώ να φτιάξω μια εικόνα στο μυαλό μου, με στελέχη πολυεθνικών εταιριών που μάλλον έχουν μετανιώσει για την προ εικοσαετίας απόφασή τους να πετάξουν τους δίσκους βινυλλίου στα σκουπίδια της μουσικής (και όχι μόνο) ιστορίας και να λανσάρουν τον ψηφιακό συμπαγή δίσκο, ή αλλιώς compact disc. Διότι λίγα χρόνια αργότερα, η πληροφορική και η εξέλιξη της τεχνολογίας θα έριχνε το πρώτο …τάκλιν στον πανίσχυρο αυτό τομέα. Αρχικά προορισμένα για επαγγελματικές εφαρμογές, αλλά πολύ σύντομα για όλους,  τα CD-Recorders αποτέλεσαν το σύμβολο φετίχ των απανταχού μουσικόφιλων, πέραν των λοιπών hackers, αρχειολάγνων κάθε λογής κτλ. Στο άρθρο μας απασχολεί η μουσική, οπότε συνεχίζω με αυτή. Με τα CD-R λοιπόν, ξεκίνησε ο κόσμος που κατέθετε σε τακτικά χρονικά διαστήματα χρηματικά ποσά, να παίρνει την εκδίκησή του. Οι αντιγραφές των ασημί δίσκων έδιναν και έπαιρναν. Η ηχητική απόδοση υποχωρούσε (λιγότερο στις μεμονωμένες συσκευές, αισθητά περισσότερο στους υπολογιστές), αλλά ποιος νοιαζόταν (εκτός του «κόσμου» των απανταχού audiophiles), όταν με κόστος ελάχιστο μπορούσες να αποκτήσεις «προϊόν» που πωλείτο σε ακριβή τιμή; Και στην Ελλάδα, ακόμη ακριβότερη από την υπόλοιπη Ευρώπη;

Οι εταιρίες προσπάθησαν να βρουν λύσεις, να πληρώνονται τουλάχιστον κάποια δικαιώματα, κτλ. Κατάλαβαν όμως ότι το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Το ερώτημα ήταν, εκεί στα τέλη του ’90 πλέον, πόσο μεγάλο θα ήταν το ποτάμι που ακουγόταν να κατεβαίνει. Θυμάμαι, τότε γύρω στο 1998-99, δούλευα ως συντάκτης στο περιοδικό Ήχος. Το θέμα μας απασχολούσε, αφενός τεχνολογικά (οι συσκευές CD-R αποτελούσαν αντικείμενο συζήτησης και ..λατρείας, με τις εταιρίες να πληρώνουν υπέρογκα ποσά σε διαφήμιση) αφ’εταίρου λαμβάναμε μηνύματα από δισκογραφικές εταιρίες και καλλιτέχνες ότι «οι πωλήσεις πέφτουν». Οι παράνομες κόπιες έκαναν ήδη δυναμική εμφάνιση (οι πρώτοι δίσκοι μάλιστα ήταν κανονικοί, από glass master, σε εργοστάσια της Βουλγαρίας, με καταπληκτική ηχητική απόδοση!) και οι δισκοθήκες …αναπαραγόντουσαν με ρυθμό που θα ζήλευε και θεοφοβούμενη κουνέλα!

Μια μέρα ήρθε και μας βρήκε ένας συνάδελφος, «πληροφορικάριος», από το αντίστοιχο τμήμα. Μας ρώτησε: «πόσα τραγούδια πρέπει να έχει μια δισκοθήκη για να θεωρείται μεγάλη;». Η ερώτηση μας ξένισε, καθώς οι δισκοθήκες μετριούνται σε δίσκους. Κάναμε μια πρόχειρη αναγωγή, λέγοντας ότι τουλάχιστον 20.000 τραγούδια. Λίγες ημέρες αργότερα ήρθε περιχαρής και μας ανακοίνωσε ότι «έσπασε» το όριο των 20.000 τραγουδιών, άρα μπορεί να αισθάνεται εξ’ίσου περήφανος με έναν παραδοσιακό μουσικόφιλο! Δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε, εν έτη 2007 πλέον, ότι ο ευτυχής συνάδελφος είχε ανακαλύψει τον μαγικό κόσμο του .mp3 και του δωρεάν «downloading». Η επανάσταση είχε ούτως ή άλλως ξεκινήσει, χωρίς «εμάς». Στο «εμάς» περιλαμβάνω τις δισκογραφικές εταιρίες, τους μουσικούς/δημιουργούς, τους μουσικοκριτικούς, τους κατασκευαστές συσκευών αναπαραγωγής ήχου και τους φιλόμουσους κάθε είδους… Οι «κομπιουτεράδες» κατέβαζαν με μανία ότι αρχείο .mp3 βρισκόταν μπροστά τους, στις πλατφόρμες ανταλλαγής που ξεφύτρωναν σαν μανιτάρια, προκαλώντας τον μεγαλύτερο σεισμό στην ιστορία της μουσικής, από τότε που ο Έντισον «έξυσε» με μια μεταλλική ακίδα έναν κέρινο κύλινδρο. Η μουσική δημιουργία ήταν ελεύθερη, τσάμπα (ναι, τσάμπα, έτσι απενοχοποιημένα, διότι η ιστορία αυτή έχει πολλές πλευρές…) και το κυριότερο, δεν απαιτούσε ακριβή υποδομή: ένα τερματικό και μια σύνδεση στο internet ήταν αρκετή! Έτσι, το «προϊόν» έγινε «αρχείο» και μάλιστα δημοκρατικότατα διαχειριζόμενο! Ακολούθησαν διάφορα ευτράπελα, λίγο-πολύ γνωστά: δίκες και καταδίκες των εμπνευστών των πρώτων πλατφόρμων, έφοδοι του FBI σε πανεπιστήμια των HΠΑ, συλλήψεις DJs στην Ευρώπη, «μπλοκάρισμα» των σχετικών δικτυακών τόπων στην Ασία κοκ.

Το .mp3 όμως ήρθε για να μείνει και τώρα έχουμε πια εισέλθει σε μια (ίσως όχι και τόσο) μακρά περίοδο ανακατατάξεων, στην έξοδο της οποίας η μουσική βιομηχανία δεν θα είναι ίδια. Το για ποιόν και υπό ποιες συνθήκες, θα είναι καλύτερα τα πράγματα, θα εξετάσουμε ευθύς αμέσως.

Α) Οι  πολυεθνικές δισκογραφικές εταιρίες.

Οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες δέχθηκαν το πρώτο και άμεσο κτύπημα. Σπασμωδικές κινήσεις που κατέληξαν σε τραμπουκισμούς κάθε είδους, έκαναν ζημιά στην εικόνα τους. Τα εκατομμύρια δολαρίων (και ευρώ, και γεν) που έχαναν και εξακολουθούν να χάνουν, είναι η αιτία των ανακατατάξεων. Και επειδή, είναι καλύτερα τον εχθρό σου, όταν δεν μπορείς να τον κερδίσεις να τον κάνεις φίλο σου, αλλάζει θεαματικά και η ταχτική τους. Νόμιμες πλατφόρμες, όπου ο χρήστης αγοράζει ολόκληρό τον δίσκο ή μόνο τα κομμάτια της επιλογής του, οι συσκευές τύπου iPod αποτελούν πλέον εκ των ων ουκ άνευ στον «εξοπλισμό της καθημερινότητας» πολύ κόσμου αλλά και επαναφορά των singles, που είχαν κριθεί ασύμφορα οικονομικά, πρίν ξεκινήσει όλη αυτή η ιστορία. Είναι ενδεικτικό ότι σε σχετική αναφορά των New York Times, τα CD έχουν ήδη χάσει από πέρυσι την πρωτιά σε πωλήσεις άλμπουμ (έναντι νόμιμων οδών, όπως του iTunes) ενώ πρίν το πρώτο μισό του τρέχοντος έτους, η αγορά .mp3singles έναντι ολόκληρων των .mp3 άλμπουμ είναι 19:1! Με δεδομένο ότι δεν είναι δυνατή η καταπολέμηση της πειρατείας, οι εταιρίες ελαχιστοποιούν το κόστος παραγωγής και διανομής (όχι αναγκαστικά και της διαφήμισης…), αλλάζουν όμως και τη σχέση τους με τους μουσικούς. Ένα συγκρότημα τώρα θα πρέπει να κάνει καλές ψηφιακές πωλήσεις σε ένα, δύο ή τρία το πολύ τραγούδια, ειδάλλως θα δει την «πόρτα» της εξόδου πάραυτα. Θα εξετάσουμε παρακάτω την παράμετρο αυτή.

Β) Ανεξάρτητες και ειδικευμένες δισκογραφικές εταιρίες.

Άργησε να τους πάρει η μπάλα, αλλά τώρα τρέχουν και δεν φτάνουν∙ να… βάζουν λουκέτα! Αρχικά, το .mp3 αποτέλεσε το καταφύγιο των «κομπιουτεράδων», οπότε κανένας σοβαρός μουσικόφιλος δεν ασχολήθηκε μαζί του. Ούτως ή άλλως, τα εμπορικά τραγούδια ήταν αυτά που αναζητούσαν οι περισσότεροι, σε σχέση με το κοινό που ψάχνει πιο σοβαρή μουσική να ακούσει και που έχει συναισθηματικό δέσιμο με τους ασημί και μαύρους δίσκους. Όμως, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν ομαλά. Ομαλά για αυτές τις εταιρίες, διότι κατά τα άλλα μια χαρά εφαρμόζονται οι νόμοι της διαλεκτικής! Το πρόβλημα εδώ είναι λίγο διαφορετικό: από τη στιγμή που οι υπολογιστές εισχωρούν ολοένα και πιο βαθιά στη ζωή μας, είναι δύσκολο να μην μπει κάποιος στον πειρασμό να «κατεβάσει» ένα άλμπουμ δωρεάν. Οι «μεσαίες» και «μικρές» εταιρίες, οι ανεξάρτητες και ειδικευμένου ρεπερτορίου, αναγκαστικά πουλάνε ακριβότερα, έχουν πιο περιορισμένη διανομή και βασίζονται σε επιλεκτικό κοινό. Χάνοντας έστω και μέρος αυτού του κοινού, βλέπουν το τέλος τους να έρχεται. Ευτυχώς, όχι όλες. Εταιρίες με ισχυρές βάσεις φαίνεται ότι όχι μόνο αντέχουν στη λαίλαπα του .mp3, αλλά κερδίζουν και έδαφος έναντι της καταστάσεως. Οι «ηλεκτρονικές» είναι αυτές που αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα, μιας και απευθύνονται σε κοινό που έχει ούτως ή άλλως στενότερη επαφή με τους Η/Υ.

Το underground όμως είναι αυτό που παίρνει την εκδίκησή του! Η κουλτούρα που θέλει τη μουσική και την τέχνη γενικότερα, απαλλαγμένη από τους «νταβατζήδες» και τους «μεσάζοντες», έχει δημιουργήσει το δικό της κύκλο. Αυτοργανωμένα label και μεμονωμένα οι ίδιοι οι δημιουργοί, ξεκινώντας παλαιότερα με το ταπεινό κασετόφωνο, συνεχίζοντας με το CD-R (αλλά και τις περιορισμένες κοπές σε CD και βινύλlιο), φαίνεται ότι βρίσκουν σε μεγάλο ποσοστό στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές τον κατάλληλο τρόπο διακίνησης. Το εκρηκτικό φαινόμενο «MySpace.com», αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα του πώς το διαδίκτυο φέρνει πιο κοντά ανήσυχους δημιουργούς, ανεξάρτητα labels και ακροατές (έστω τους ακροατές του .mp3). Αλλά και το καναδέζικο νεοσύστατο net-label Xynthetic.com, κατάφερε να προσελκύσει ακροατές των electro ιδιωμάτων, προσφέροντας δωρεάν, τις δικές του προσεγμένες παραγωγές.

Είναι φανερό, ότι η νέα εποχή επιφυλάσσει και ευχάριστες εκπλήξεις, διεκδικώντας μάλιστα και μεγαλύτερο μερίδιο από την «πίτα». Το .mp3 όμως, σαν ηχητική απόδοση παραμένει φτωχό και η διαδικασία ακρόασης και «κατεβάσματος» παραπέμπει πολλούς συνειδητοποιημένους ακροατές ευθέως στα ταχυφαγεία και τα multiplex σινεμά…

Γ) Η μουσική και οι μουσικοί

Μέχρι στιγμής έχουμε ασχοληθεί με την διάθεση και τη διακίνηση της μουσικής και όχι με τη μουσική, αυτή κάθε αυτή. Είναι πολλοί οι αναλυτές που υποστηρίζουν ότι η μουσική, σαν μορφή τέχνης, έχει ήδη ξεκινήσει να υποβιβάζεται στην συνείδηση του κόσμου. Ακούγεται παντού, σαν «μοκέτα» του ηχητικού μας περιβάλλοντος. Γίνεται όλο και πιο εύκολο να την αποκτήσεις, φθηνότερα μέσω νόμιμου «κατεβάσματος», «τζάμπα» μέσω του παράνομου. Άρα, ο ακροατής δεν έχει την ευκαιρία να προσηλωθεί σε ένα έργο. Το εξετάζει αποσπασματικά και ωθείται να «κατεβάζει» αρχεία. Εξαφανίζεται λοιπόν αυτή η περιβόητη ιεροτελεστία, που ξεκίναγε από το δισκάδικο και κατέληγε στο στερεοφωνικό σύστημα. Και αντίστοιχα, ένας δημιουργός θα κρίνεται από τα «κλίκ» των χρηστών του διαδυκτίου. Άρα, παραγωγές ακόμα πιο εύπεπτες, προσαρμοσμένες στην κακή ηχητική ποιότητα του απωλεστικού αλγόριθμου και των ασθενών ηχητικών επιδόσεων των υπολογιστών (φθηνές κάρτες ήχου, πλαστικά ηχειάκια πάνω στο γραφείο κτλ). Χμ, το σκηνικό θα μπορούσε να παραπέμπει στην απαρχή της εποχής «Demolition Man», όπου η μουσική είχε αντικατασταθεί από σύντομα ηχητικά jingles.

Από την άλλη, υπάρχουν ήδη αμέτρητοι πολλοί νικητές. Αναφέρομαι, σε συνέχεια της παραγράφου «Β», στους μουσικούς που μπορούν πλέον να εκθέσουν τις δημιουργίες τους και να τις διανέμουν ανέξοδα σε όλο τον πλανήτη. Έστω και χωρίς να υπολογίζουν σε έσοδα. Μήπως όμως και αυτή η νίκη, ωφελεί μεν ένα σωρό δημιουργικούς ανθρώπους αλλά αποδειχθεί «Πύρρειος»; Διότι, οφείλω να συμμεριστώ την αγωνία παραγόντων, από διαφορετικά πόστα, που θεωρούν ότι όλη αυτή η «συμμάζωξη» μουσικής, δεν επιτρέπει ένα πρώτο, ικανό φιλτράρισμα, που θα υποχρέωνε τους μουσικούς να αγωνίζονται για βελτίωση τόσο των δικών τους επιδόσεων όσο και των παραγωγών τους. Αφού όλα θα μετριόνται με τον αριθμό των «download», τότε η συνεχής τροφοδότηση με νέο υλικό εκ μέρους τους δημιουργού θα αποκτήσει μεγαλύτερη αξία από την ποιότητα του υλικού. Και αυτό ισχύει εν πολλοίς σήμερα με το εμπορικό σκέλος της μουσικής βιομηχανίας, ίσως όμως έχει ήδη αρχίσει να παρασέρνει και το underground.

Το να κατηγορήσει κάποιος όλη αυτή την κατάσταση, είναι εύκολο, ασφαλές και ανέξοδο. Μπορεί όμως να την εμποδίσει; Και γιατί να το πράξει αυτό, μιας και είδαμε ότι υπάρχουν και κάποιες θετικές πλευρές; Ας μην γελιόμαστε, το ποτάμι είναι ορμητικό και όπως είναι γνωστό, δεν γυρίζει πίσω. Για τα κέρδη των πολυεθνικών εταιριών και τα τζιμάνια που επί μισόν και πλέον αιώνα κερδοσκόπησαν σε βάρος της μουσικής, των δημιουργών και ημών των ακροατών, δεν πρέπει να μας καίγεται καρφί. Για όλους τους άλλους όμως, εάν δεν βρουν τη θέση τους στην νέα κατάσταση, τα πράγματα θα εξελιχθούν άσχημα για όλους μας. Είμαι αισιόδοξος, διότι στη Φύση και στη Διαλεκτική δεν αρέσουν τα κενά. Όσοι αναζητούμε καλή μουσική θα τη βρίσκουμε. Όσοι αναζητούμε ηχητική αρτιότητα, επίσης θα μπορούμε να την απολαμβάνουμε. Οι μουσικοί θα μπορούν πιο εύκολα να φθάσουν στο ακροατήριό τους, άσχετα εάν αυτό θα είναι διασκορπισμένο σε όλη την οικουμένη. Και συναυλίες θα εξακολουθήσουν να γίνονται.

Αυτό που με ανησυχεί είναι άλλο. Έχοντας παρακολουθήσει το πώς ο κόσμος ωθείται στην αποκοπή της φύσης του, τολμώ να συμπεριλάβω τον εαυτό μου σε αυτούς που αναφέρουν ότι ο ευτελισμός της μουσικής αλλά και η συνολική υποβάθμιση του ήχου που θα φθάνει στα αυτιά μας, θα έρθει να προστεθεί σαν ένα ακόμα κομμάτι ενός πολύ περίεργου πάζλ. Ο άνθρωπος των μεγάλων πόλεων, έχει ξεχάσει τι σημαίνει φυσικό έδαφος. Τι σημαίνει ελεύθερος, αδόμητος χώρος. Τι σημαίνει ορίζοντας και καθαρός αέρας. Βλέπει το δάσος και ονειρεύεται την μεζονέτα του (δεν ξέρω για αλλού, αλλά στην Ελλάδα από αυτό και αν υποφέρουμε!!!). Καταναλώνει φαγητό, εν πολλοίς τεχνητά δημιουργημένο, με συστατικά που βλάπτουν την υγεία του. Κλείνεται όλο και περισσότερο σπίτι του, για διάφορους λόγους και όταν βγαίνει από αυτό, θεωρεί δεδομένο ότι πρέπει να ξοδέψει χρήματα και να συμπιεστεί με αμέτρητους άλλους, με τους οποίους δεν θα αλλάξει ούτε μια κουβέντα. Τα τεράστια εμπορικά κέντρα, που τα τελευταία χρόνια έκαναν την εμφάνισή τους και στην Ελλάδα, αποτελούν σημείο αναφοράς, πολλές φορές με άξονα την λαϊκότερη μορφή τέχνης, τον κινηματογράφο. Αν και το θέμα θα απαιτούσε ακόμα ένα άρθρο, εν τούτοις δεν μπορώ παρά να μην αναφέρω την αηδία μου κάθε φόρα που ακούω ή διαβάζω τις διαφημίσεις. Blockbusters, «shopping», «ποιοτικό fast food», χαμογελαστά πρόσωπα νεόπλουτων μικροαστών οικογενειαρχών στις φωτογραφίες και τα διαφημιστικά σπότ… Η μουσική βιομηχανία, με τη σειρά της, μετά τις κολοσσιαίες σε όγκο και κόστος παγκόσμιες περιοδείες και τα εκατομμύρια πωλήσεων, ακολουθεί στρατηγική διατήρησης κεκτημένων που υποβαθμίζουν την πλέον αρχέγονη αισθητική αναζήτηση του ανθρώπινου είδους: την μουσική. Και με θλίβει το γεγονός ότι υπάρχουν νέοι άνθρωποι που δεν έχουν ακούσει μουσική από βινύλλιο, από ένα σοβαρό ηχητικό σύστημα, προκειμένου να βιώσουν το τι μπορεί να προσφέρει μια τέτοια εμπειρία. Μήπως σιγά-σιγά όλο και λιγότεροι θα ασχολούνται και με την εκμάθηση (και τη σκληρή μελέτη) που απαιτεί η μουσική;

Θα κλείσω με δύο συνοπτικές αναφορές, αντικρουόμενες μεταξύ τους, ενδεικτικές ωστόσο της περιόδου που διανύουμε. Φίλος, καθηγητής σε τμήμα ΙΕΚ μουσικής τεχνολογίας, ρωτώντας μαθητές που ήδη έχουν σπουδάσει (σε κάποιο βαθμό έστω) μουσική, ρωτάει: πόσοι από εσάς αγοράζουν δίσκους; Από τους είκοσι σπουδαστές, μόνο ένας σήκωσε το χέρι του.(Στη συνέχεια, αυτός ο ηρωϊκός ένας, παραδέχθηκε ότι δεν αγοράζει ποτέ ελληνικές παραγωγές… Άλλο θέμα, άξιο λόγου και αυτό.)

Οι δίσκοι βινυλλίου, θεωρούνται από τους ημιμαθείς απαρχαιωμένο μέσο. Εν τούτοις, το βινύλλιο όχι μόνο επέζησε των διώξεων, αλλά βιώνει μια εκ νέου άνθηση, με νέες κυκλοφορίες, με επανακυκλοφορίες ιστορικών ερμηνειών αλλά και την κατασκευή πικάπ, που κάνουν οποιοδήποτε ψηφιακό μέσο να …αυταναφλεγεί από ντροπή. Μπορεί το εγχώριο δισκογραφικό τραστ να σνομπάρει το βινύλλιο, ωστόσο ακόμα και οι εμπορικότεροι των εμπορικότερων στο εξωτερικό, παράγουν και μια συλλεκτική έκδοση. Πρόκειται για μια μεγάλη νίκη αυτών που απλά δεν γουστάρουν να υποβαθμίζεται η ζωή τους. Ας διαλέξουμε «στρατόπεδο» λοιπόν!